Motie ​Voorzichtig begin met stem voor de natuur​

Provinciale Staten van Utrecht vergaderen op  18 maart 2025  en bespreken het SV  Participatieverordening . 

Provinciale Staten verzoeken [het college, …]: 

1)  Om te onderzoeken hoe de stem van de natuur, via een voogd, mee kan worden genomen in participatie;      

2) En daartoe aansluiting te zoeken bij de expertise dat hierover wordt opgedaan in gemeente Utrecht; 

3) De resultaten hiervan uiterlijk Q4 2026 met PS te delen en ook mee te nemen in de evaluatie van de huidige participatieverordening.  

Aanleiding: 

Op dit moment ligt de nieuwe participatieverordening voor waarin weliswaar een experimenteerparagraaf is opgenomen, maar de verordening zelf is niet de plek om hele specifieke uitwerkingen van experimenten in participatie op te nemen. Ook is eind oktober 2025 in gemeente Utrecht een initiatiefvoorstel aangenomen waarin gesteld is dat niet-menselijk leven belangen heeft die dienen te worden meegewogen in beleid, bestuurlijke besluitvorming en samenwerking. Ook in Gouda en Amsterdam zijn vergelijkbare initiatieven gestart.   

Argumenten: 

1. De provinciale bestuurslaag heeft een belangrijke taak als het gaat om de ruimtelijke inrichting van de provincie. Ook heeft het wettelijke verplichtingen, vastgelegd in o.a. de Omgevingsverordening, om natuur te beschermen en waar mogelijk natuur uit te breiden;
2. Zonder natuur kunnen mensen niet leven, maar toch staat de natuur, voornamelijk in deze provincie heel erg onder druk. Het is daarom essentieel dat we tot een duurzaam evenwicht en samenleven komen tussen de natuur en mensen. Het perspectief van de natuur zou daarom ook een stem moeten krijgen in participatie;
3. Wereldwijde trend, in bijvoorbeeld Bolivia, Colombia, de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland heeft de natuur rechten gekregen. Ook is in provincie Utrecht het eerste stukje natuur ‘dat van zichzelf is’ gelegen. 
4. En belangrijk onderdeel van de beweging voor de Rechten van de Natuur is vertegenwoordiging. Een van de manieren om deze vertegenwoordig vorm te geven is door het benoemen van een voogd. Zo'n voogd kan dan bijvoorbeeld inspreken namens een natuur- of groengebied wanneer er sprake is van participatie, zodat ook de belangen van dit gebied vroegtijdig gehoord worden. Het werken met een voogd die de stem van de natuur vertegenwoordigd is een redelijk nieuwe ontwikkeling. In gemeente Utrecht wordt daarom een kwartiermaker aangesteld om dat te ontwikkelen en te verkennen samen met andere gemeenten en ook de provincie
5. In gemeente Utrecht wordt een kwartiermaker aangesteld en worden twee pilot trajecten geïnitieerd om de rechten van de natuur een plek te geven in twee beleidsvelden  

Beoogd effect: 

Het doel van deze voorzichtige start is erkennen dat de natuur belangen heeft en dat die ook meegenomen kunnen worden in een participatietraject voorafgaand aan beleid.   

Indiener(s) 

olivia butterman, Partij voor de Dieren  

Anneloes Blekxtoon, Volt 

Lyke Veen, D66 

Imraan El Hamdaoui, GroenLinks 

Marieke Lejeune-Koster, PvdA