Schriftelijke vragen Alweer stalvloer ingestort en dieren in nood

Eerder stelde de Partij voor de Dierenfractie al vragen over het instorten van een stalvloer (SV Ingestorte stalvloer: willen wij zo met onze dieren omgaan?). Op donderdag 15 mei was het weer raak, ditmaal in Baarn. Meerdere koeien belanden daar in de mestbak nadat de vloer instortte.   

De Partij voor de Dieren maakt zich grote zorgen over de veiligheid van de dieren die op deze krakkemikkige vloeren staan (en daar dus regelmatig doorheen zakken).
Daarom hebben zij de volgende vragen: 
 

Vraag

1. Is het college van Gedeputeerde Staten bekend met het ongeluk in Baarn van 15 mei 2026? 1

Antwoord
Ja, we zijn op de hoogte van dit ongeval. De provincie heeft hier echter geen verantwoordelijkheid. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor het beoordelen en erkennen van vloersystemen. Bij nieuwbouw of verbouw van stallen ziet de gemeente of alles volgens de vergunning en bouwregels wordt gerealiseerd. De Omgevingsdienst kan (namens gemeenten/provincie) controleren of een stal voldoet aan de milieuvergunning.

Vraag
2. Kunt u zich een voorstelling maken van de ellendige situatie waarin deze koeien verkeerd hebben?

Antwoord
Voor zowel de ondernemer als de dieren is dit een vreselijke gebeurtenis. Gelukkig zijn alle dieren gered.

Vraag
3. Kunt u aangeven wat voor type bedrijf en wat voor type stalvloer het betrof?

Antwoord
Het bedrijf is een melkrundveehouderij. Het stalsysteem in de betreffende stal valt onder “Overige huisvestingssystemen” – ligboxenstal, waarbij de mestkelder onder de stal zit zodat de mest en de urine door de vloer in de mestkelder terechtkomt.

Vraag
4. Wanneer was deze vloer voor het laatst geïnspecteerd op structurele integriteit?

Antwoord
De inspectie van de bouwkundige staat van stalvloeren, zoals bij instorting, is geen taak voor de provincie/milieutoezicht en valt primair onder de toezichthouders aangewezen op grond van de Wet dieren, tenzij er sprake is van milieuschade of overtreding van milieuregels. Het is om die reden bij ons niet bekend wanneer deze vloer voor het laatst is geïnspecteerd.

Vraag
5. Is al bekend waardoor de stalvloer is ingestort?

Antwoord
Van de Omgevingsdienst Utrecht hebben we begrepen dat een klein gedeelte van een muur in de mestgang is ingestort, waardoor de vloerplaten naar beneden zijn gezakt. Het is onbekend waardoor dit heeft plaatsgevonden. De ondernemer gaat zijn gehele vloer laten controleren.

Vraag
6. Is het onderzoek naar de oorzaak bij het incident in gemeente de Bilt (uit de eerdere set vragen) inmiddels afgerond? Zo ja, wat was daar de oorzaak?

Antwoord
Bij het incident in gemeente De Bilt op 16 januari 2025 heeft zich in de loopstal een methaan-explosie voorgedaan. Door snel ingrijpen van de ondernemer, de brandweer en collega-boeren hebben alle koeien het overleefd.

De stal is onderzocht door een constructeur van de Dienst Landbouwvoorlichting Advies (DLV Advies). Dit onderzoek bevestigde enerzijds bovenstaande oorzaak van de ontploffing en anderzijds dat de stal als gevolg van de ontploffing grotendeels uit zijn verband is gerukt. De schade is zeker niet veroorzaakt door bouwkundige fouten of afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke bouwtekeningen, blijkt uit navraag bij Gemeente De Bilt.

Vraag
7. Deelt u de mening dat, zeker gegeven de voorvallen in onze provincie maar ook elders in het land, het niet meer om een incident gaat maar om een structureel probleem?

Antwoord
Zoals voorgaande antwoorden laten zien hebben de twee incidenten in onze provincie een verschillende oorzaak. We zien de gebeurtenissen daarom als incidenten en niet als structureel probleem.

In principe moeten alle stallen bij realisatie voldoen aan alle voorschriften. De Rijksoverheid reguleert op grond van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) de voorwaarden waaraan een bedrijf met landbouwhuisdieren moet voldoen. Hierbij gaat het zowel om technieken voor emissiereductie als om veiligheid. Het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) reguleert de veiligheid van bouwwerken, een gemeente is hiervoor het bevoegd gezag.

Vraag
8. Kunt u aangeven hoeveel dieren in de veehouderij momenteel in onze provincie het risico lopen door de vloer te zakken en in een bak met hun uitwerpselen te belanden?

Antwoord
In principe gaan we ervan uit dat alle dieren in een veilige omgeving worden gehouden die voldoet aan wet- & regelgeving.

Vraag
9. Bent u ook bekend met de verschillende incidenten in het land waarbij dieren ook zijn omgekomen door gebrekkige stalvloeren? Bijvoorbeeld in Markelo waar 13 koeien verdronken in hun uitwerpselen2, of in Deurne waar 73 biggen overleden na het instorten van de vloer? 3

Antwoord
Ja, deze berichten hebben wij gezien.

Vraag
10. Hoe gaat u ervoor zorgen dat de provincie Utrecht op geen enkele wijze meewerkt aan het faciliteren, stimuleren of subsidiëren van stalvloeren die niet betrouwbaar zijn en de veiligheid van het gehouden dier niet kunnen waarborgen?

Antwoord
De provincie faciliteert, stimuleert en subsidieert alleen stalsystemen die voldoen aan wet- en regelgeving.

Vraag
11. Is in het UPLG geborgd dat niet wordt meegewerkt aan de totstandkoming van nieuwe stallen met onveilige stalvloeren? Zo nee, waarom niet en hoe gaat u dat wel borgen?

Antwoord
Zoals bij vraag 10 aangegeven faciliteert, stimuleert en subsidieert de provincie alleen stalsystemen en –vloeren die voldoen aan wet- en regelgeving. Het bevoegd gezag, de gemeente, ziet toe op naleving van de regelgeving bij nieuwbouw of verbouw van een stal. De provincie heeft geen rol in het toezien op de bouw, realisatie en beheer van stalvloeren.

Vraag
12. Bent u bekend met de rekensom van de stichting Varkens in Nood die becijferde dat (landelijk) de brandweer 5x per week moet uitrukken om ergens dieren uit een mestput te bevrijden? 4

Antwoord
Ja, dat is bij ons bekend.

Vraag
13. Kunt u aangeven hoe vaak de brandweer in de provincie Utrecht moet uitrukken om te helpen bij dieren die vastzitten in een mestput (of vergelijkbare situatie)?

Antwoord
Dit is bij ons niet bekend.

Vraag
14. Vind u het wenselijk dat inzet van de hulpdiensten zo vaak nodig is vanwege gebrekkige stalsystemen?

Antwoord
Het is niet wenselijk dat stalsystemen gebreken vertonen, daarom is het van belang dat stalsystemen voldoen aan wet- en regelgeving. Het bevoegd gezag ziet hier ook op toe. Indien een incident plaatsvindt is het goed dat de hulpdiensten hun expertise kunnen inzetten om dieren te redden.

Vraag
15. Gaat u de gebrekkige veiligheid in de stallen (zowel qua stalbranden als qua bezwijkende vloeren) onder de aandacht brengen van de minister en staatssecretaris van LVVN? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

Antwoord
Nee, tot nu toe is er sprake van incidenten. De minister en staatssecretaris van LVVN zijn bevoegd gezag ten aanzien van de wet- en regelgeving omtrent stallen, stalsystemen en stalvloeren en nemen hierin al hun verantwoordelijkheid door onder andere uitvoering te geven aan het Besluit Activiteiten Leefomgeving en de Wet Dieren.