Schriftelijke vragen over handhaven bij verstoring van beschermde dieren in Renswoude

Bij controle door de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) lijken beschermde diersoorten te zijn aangetroffen in het werkgebied van bouwproject Beekweide II. De werkzaamheden lijken deels te zijn stilgelegd omdat betrokken partijen geen vergunning hadden voor het verstoren van de aanwezige beschermde diersoorten. 
Uit de berichtgeving (zoals bij RTV Utrecht[1]) komt het beeld naar voren dat er versneld gewerkt wordt aan het verlenen van de benodigde vergunningen. Vanwege het belang van de beschermde dieren en een rechtvaardige werkwijze heeft de fractie van de Partij voor de Dieren onderstaande vragen;

Vraag:

1. Kunt u de Provinciale Staten informeren over de stand van zaken ten aanzien de casus Beekweide II? Specifiek op de onderstaande punten:

a) Klopt het dat in eerste instantie de gehele bouw was stilgelegd maar er daarna toch werkzaamheden zijn toegestaan? Kunt u aangeven om welke werkzaamheden dat ging en op welke grondslag die wel zijn toegestaan?

b) Klopt het dat steenuil, kerkuil, haas en konijn zijn aangetroffen? Kunt u het ODU-verslag en het inmiddels gedane ecologisch onderzoek delen? Zijn er (fauna)onderzoeken of waarnemingen van vóór aanvang van de bouw (of bouwvoorbereiding)? Zo ja, welke en kunt u die delen?

c) Kunt u aangeven wat de laatste stand van zaken is ten aanzien van de vergunningsaanvragen?

Antwoord:
a) De Omgevingsdienst Utrecht heeft de gemeente geadviseerd de bouwwerkzaamheden op de Beekweide II te stoppen, om verdere overtreding te voorkomen. Afrondende werkzaamheden voor huizen die al voor een groot gedeelte gebouwd waren, kunnen doorgang vinden. Deze werkzaamheden zijn door Omgevingsdienst Utrecht getoetst en die heeft toestemming gegeven, omdat deze werkzaamheden geen nieuwe overtredingen veroorzaken.

b) De onderzoeken van het terrein van Beekweide II zijn hier te vinden: Achtergrond | Wonen in Renswoude. Daarnaast zijn er in 2024 en 2025 ecologische onderzoeken verricht op de Barneveldsestraat 16. Dit deelgebied van Beekweide II is in eerdere onderzoeken nooit meegenomen. Tijdens dit onderzoek zijn steenuil, kerkuil, haas, konijn en steenmarter aangetroffen.

c) De gemeente Renswoude heeft hierin het voortouw genomen. Zij zal een vergunningsaanvraag voor alle initiatiefnemers (ontwikkelende partijen en eigenaren vrije kavels) coördineren. Op dit moment is het ecologisch onderzoek bezig. Wanneer het onderzoek gereed is, kunnen de indieningsvereisten worden opgesteld en kan de aanvraag voor een flora en fauna activiteit worden ingediend.

Vraag:
2) Kunt u uitsluiten dat het leefgebied en de staat van instandhouding van de aangetroffen beschermde diersoorten al is verslechterd?

Antwoord:
De staat van instandhouding van de aangetroffen soorten is algemeen ongunstig in de provincie Utrecht.

Vraag:
3) Deelt u de positie van wethouder Eskes dat ‘de vergunningen door de provincie nu versneld in orde gemaakt worden en de beschermde dieren daarna uit het gebied worden gehaald’? Zo ja, hoe verhoudt zich dat tot de wettelijke plicht waarvoor de provincie het bevoegd gezag is om het leefgebied en de staat van instandhouding van deze diersoorten te beschermen?

Antwoord:
De bouwactiviteiten zorgen voor een overtreding van de verbodsbepalingen uit de Omgevingswet door leef- en/of foerageergebied van de aangetroffen beschermde soorten aan te tasten. Hierdoor geldt vergunningsplicht. Er moeten nu compenserende maatregelen getroffen worden. Deze worden opgenomen in een zogenaamd Activiteitenplan. Als wij dit Activiteitenplan positief beoordelen, kan een vergunning afgegeven worden.

Vraag:
4) Kunt u aangeven waarom de provincie dit project versneld lijkt te hebben opgepakt? Klopt het dat hierdoor vertraging kan ontstaan voor partijen die wél netjes de juiste procedure doorlopen?

Antwoord:
Er zijn geen afspraken gemaakt over een versnelde procedure van vergunningverlening, de zogenaamde spoedprocedure. Er is geen sprake van acute gevaarzetting. Om die reden is de spoedprocedure niet van toepassing. Alhoewel er geen spoedprocedure is afgesproken, voelen we wel de urgentie om de ontstane situatie zorgvuldig op te lossen, gezien het belang van de toekomstige bewoners. Eén en ander is ook afhankelijk van het goed aanleveren van de juiste indieningsvereisten. Daarin zijn goede communicatie, goede informatie (volledigheid en ontvankelijkheid van de aanvraag) en goede afspraken cruciaal. Onjuiste berichtgeving via de media, waar wij ook kennis van hebben genomen, is niet bevorderlijk om uiteindelijk tot een juridisch houdbaar besluit te komen.

Vraag:
5) Deelt u de mening dat – met deze werkwijze – partijen die zich niet aan de regels houden bevoordeeld worden (met een plek bovenop de stapel)? Deelt u de mening dat dit onwenselijk is en het de verantwoordelijkheid van ontwikkelaars en gemeente is om tijdig een aanvraag te doen om te beschikken over een geldige vergunning?

Antwoord:
Zie onze reactie bij vraag 4.

Vraag:
6) Kunt u aangeven hoe deze werkwijze zich verhoudt tot de ‘Handleiding aanvraag ontheffing soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’ waarin staat dat een spoedprocedure alleen kan bij “acuut gevaar voor mens, plant of dier”? Is naar uw oordeel sprake van een dergelijk acuut gevaar?

Antwoord:
Zie onze reactie bij vraag 4.

Vraag:
7) Kunt u aangeven of het op dit moment nog mogelijk is een waarheidsgetrouwe inschatting te maken van welke (beschermde) diersoorten hier hun leefgebied hadden nu de bouwwerkzaamheden al volop in gang zijn gezet?

Antwoord:
De soorten die aanwezig waren en/of zijn worden aangetoond in eerdere onderzoeken uit 2024 en 2025. Deze onderzoeken zijn nog geldig en daarom wordt in vergunningverlening en handhaving uitgegaan van de aanwezigheid van deze soorten.

Vraag:
8) Kunt u aangeven waarom de ODU pas in actie kwam na een melding? Hoe zorgt u dat de ODU in het vervolg scherp heeft welke bouwprojecten in uitvoering gaan en of ze de benodigde vergunningen hebben? Kan de ODU daarbij nog extra prioriteit geven aan het toezicht op ontwikkelingen die – zoals hier – direct grenzen aan NatuurNetwerkNederland gebied?

Antwoord:
Bouwprojecten kunnen op verschillende manieren onder de aandacht van de toezichthouders natuur komen:

• Wanneer er een omgevingsvergunning voor de flora- en fauna-activiteit is verleend door de provincie. Als dat het geval is, krijgt de ODU een melding als de werkzaamheden beginnen en zijn afgerond;

• De toezichthouders controleren naar aanleiding van meldingen van derden;

• Op basis van pro-actieve gebiedscontroles.

In Renswoude werd geen vergunning voor een flora- en fauna-activiteit aangevraagd. Er is op dit moment geen beleid om bouwprojecten bij NatuurNetwerkNederland-gebieden altijd te laten controleren door toezichthouders natuur.

Vraag:
9) Kunt u deze vragen beantwoorden voordat vergunningen/ontheffingen worden afgegeven voor Beekweide II?

Antwoord:
Ja.